Powtórzenie i paradygmat obiektowy

1. Powtórzenie: C++ strukturalny

W programie strukturalnym dzielisz zadanie na funkcje. Dane (zmienne, tablice, struktury) żyją osobno; funkcje je przyjmują i zwracają wynik. Wejście i wyjście trzymasz w main — obliczenie w funkcji bez cin / cout. Tę umowę z klasy 2 zostawiasz na cały rok i na zadanie praktyczne.

#include <iostream>
using namespace std;

double poleProstokata(double a, double b) {
    return a * b;
}

int main() {
    double a, b;
    cin >> a >> b;
    cout << poleProstokata(a, b);
    return 0;
}

Z klasy 2 musisz sprawnie wrócić do: typów (int, double, string), if / pętli, funkcji (wartość, referencja, void), tablic i wektorów, prostych plików tekstowych. Jeśli któraś konstrukcja zardzewiała — odtwórz ją w Visual Studio zanim ruszysz w głąb klas.

2. Powtórzenie: klasy i obiekty

Klasa Prostokat jest szablonem: mówi, że każdy obiekt będzie miał atrybuty a i b oraz zachowania pole() i obwod(). Zapis Prostokat p(3, 4) tworzy instancję — ten obiekt ma już konkretne wartości atrybutów (3 i 4). Drugi obiekt Prostokat q(5, 2) korzysta z tego samego wzoru, ale ma własne wartości.

class Prostokat {
    double a, b;
public:
    Prostokat(double aa, double bb) : a(aa), b(bb) {}
    double pole() const { return a * b; }
    double obwod() const { return 2 * (a + b); }
};

Atrybuty (pola) są private (domyślnie w class). Na zewnątrz wołasz metody, nie podstawiasz wartości a i b z main. To zalążek hermetyzacji — atrybuty i zasady ich zmiany zostają przy obiekcie. Dziedziczenie i polimorfizm z końca klasy 2 wrócą jako osobny, pełny dział.

3. Ten sam problem, dwa zapisy

Zadanie: wczytaj boki prostokąta, wypisz pole i obwód. Poniżej ta sama matematyka — inny podział odpowiedzialności.

// we/wy zostaje w main — tak w obu wariantach
int main() {
    double a, b;
    cin >> a >> b;

    Prostokat p(a, b);
    cout << p.pole() << " " << p.obwod();
    return 0;
}

Obiektowość nie zwalnia z czystego main. Nadal: odczyt, utworzenie obiektu, wypisanie tego, co metody policzyły. Funkcja-liczydło bez we/wy staje się metodą bez we/wy.

4. Paradygmat i języki obiektowe

Paradygmat to umowa, jak układasz program. Strukturalny: funkcje i dane. Obiektowy: obiekty, które łączą jedno i drugie i mogą tworzyć hierarchie.

Język obiektowy daje składnię na klasy, obiekty, zwykle hermetyzację i dziedziczenie. C++ jest wieloparadygmatowy: możesz pisać „jak w C” albo obiektowo. Na tym przedmiocie świadomie wybierasz drugi sposób, gdy zadanie ma stan i zachowania.

Wspólny szkielet idei: klasa, obiekt, hermetyzacja, dziedziczenie. Składnia i szczegóły (wskaźniki, destruktor, virtual) są już „po C++”. Nie uczysz się tu Javy — wystarczy rozpoznać, że to ten sam paradygmat.

5. Kiedy klasa, kiedy funkcja

Nie każda linijka zasługuje na klasę. Funkcja zostaje, gdy liczysz coś z argumentów i nic nie musisz pamiętać do następnego wywołania: NWD, minimum z tablicy, zamiana stopni.

Klasę warto wydzielić, gdy:

• kilka danych należy do siebie (bok i bok; saldo i numer konta);
• te dane mają stały zestaw operacji (wpłata, wypłata; pole, obwód);
• będzie więcej niż jeden egzemplarz (lista produktów, kilku uczniów);
• potem pojawi się hierarchia (Pojazd → Samochod) — to już zapowiedź kolejnych działów.

6. Szkic aplikacji obiektowej

Przykład: wypożyczalnia podręczników. Nie implementujesz jej w tym rozdziale — ćwiczysz podział.

main tylko wczytuje polecenie i woła metody. NWD albo sortowanie listy inwentarzowej zostaje funkcją / metodą bez we/wy — nie robi się z nich osobnej „klasy dla samego faktu”.

Ćwiczenia do samodzielnego wykonania

Folder: np. Dokumenty\cwiczenia-po\klasa-3\rozdzial-01. Programy kompilujesz w Visual Studio 2026. Nie trzymaj prac w folderze podręcznika.

string tytul1 = "Pan Tadeusz", tytul2 = "Lalka";
bool wolna1 = true, wolna2 = true;

void wypozyczPierwsza() { wolna1 = false; }
void wypozyczDruga() { wolna2 = false; }

Sprawdź się

Wymagania na ocenę

Ocena wyższa zawiera wymagania na oceny niższe. Dotyczy powtórzenia i paradygmatu obiektowego.

Lista „już umiem”